20. yüzyıl yaşamını icatlarıyla büyük bir şekilde etkileyen Amerikalı mucit ve iş adamıdır. Bazı icatları
tamamen orjinal olmakla birlikte, eski icatların geliştirilmesi veya
yönetimi altında çalışan yüzlerce çalışana aittir. Yine de Edison
elinde bulundurduğu kendi adını taşıyan Amerikan patentiyle tarihteki
en önemli ve en verimli mucitlerden biri olarak nitelendirilir.
Patentlerinin çoğu Amerika'nın haricinde Almanya, Fransa ve İngiltere
onaylarına da sahiptir.
Thomas Alva Edison, Ohio eyaletinin Milan kasabasında 11 Şubat 1847
tarihinde, Samuel Ogden Edison, Jr. ve Nancy Matthews Elliott'un
(1810–1871) yedinci çocukları olarak doğdu. Yedi yaşındayken ailesiyle
birlikte Michigan'daki Port Huron'a yerleşen Edison, ilköğrenimine
yaşadığı bir hastalık dolayısıyla geç başladı. Ancak yaklaşık üç ay
sonra algılamasının yavaşlığı nedeniyle okuldan uzaklaştırıldı.
Kanada'da daha önce öğretmenlik yapmış olan annesi büyük bir zevkle
oğlunun eğitimine evde devam ediyordu. Okuması ve tecrübe edinmesi için
onu sık sık teşvik ediyordu ve onu sık sık kontrol ediyordu.
Derslerinin çoğu çok iyiydi. Son derece meraklı ve yaratıcı kişiliğe
sahip bir çocuk olan Edison, 10 yaşına geldiğinde kendisini fizik ve
kimya kitaplarına verdi.Bu arada evlerinin kilerinde bir kimya
laboratuvarı kurdu. Özellikle kimya deneylerine ve Volta kaplarından
elektrik akımı elde etmeye yönelik araştırmalara ilgi duydu; bir süre
sonra arkadaşıyla telgraf yaptı ve Mors alfabesini öğrendi. 12
yaşındaysa duymada güçlük yaşamaya başladı. Bunun sebebi olarak birçok
teori ortaya atıldıysa da, Edison'a göre kendisi sağır oldu çünkü kendi
kulakları tarafından bir tren vagonuna çekilmişti. 12 yaşına geldiğinde
ailesine yardım etmek için Port Huron ile Detroit arasında çalışan
trende gazete ve şekerleme satmaya başlayan, ömrünü kurtardığı Jimmie
Mackenzie tarafından telgraf operatörlüğü işine başladı. Jimmie'nin
Michigan'daki Clemen Dağları'nda J.U. Mackenzie istasyon temsilcisi
babası, oğlunun Edison'u kendi kanatları altına almasını ve onu
yetiştirmesinden çok minnettardı. Edison'un sağırlığı onu etkilemişti
ve yanındaki telegraftan gelen sesleri tekrar duyması için onu teşfik
etti. Bu dönemde Edison, telgırafıyla uğraştı arkadaşıda yanında ona
yardım ediyordu"mükemmel icat adlı yapıtını okudu ve derinden
etkilendi. Bunun üzerine bir yandan komşusunun deneylerini tekrarladı
bir yandanda kendi deneylerine ağırlık vererek daha düzenli çalışmaya
ve notlar tutmaya başladı. O yıllardaki akıl hocalarından biride
telegrafcı ve kaşif Franklin Leonard Pope'tu. Kendisi fakirleşen
Edison'a çalışması ve yaşaması için Elizabeth, New Jersey'deki yerini
kullanmasına izin verdi.
Elektrikli telgrafla alakalı ilk buluşlarından biride borsadaki
değerleri kaydeden bir cihazdı stock ticker. Edison'un kabul görmüş ilk
icadı elektrikli oy kaydediciydi, 28 Ekim 1868.
Evliliği
24 Aralık 1871 yılında, 2 ay önce tanışmış olduğu 16 yaşındaki Mary
Stilwell ile evlendi. Üç çocukları oldu: Marion Estelle Edison (bilinen
adıyla Dot), Thomas Alva Edison, Jr. (bilinen adıyla Dash) ve William
Leslie Edison. Mary Edison 9 Ağustos 1884'te hayatını kaybetti.
1880'lerde Fort Myers, Florida'dan bir arsa satın aldı ve daha sonra
burda kışları kalmak için kendine küçük bir ev inşa ettirdi. Otomobil
endüstrisinin büyük adamı Henry Ford yakın bir zaman sonra Edison'un
evinin birkaç yüz metre ötesine taşındı. Bu nedenle Edison ve Ford
ölene dek arkadaş kaldılar. 24 Şubat 1886 Edison ikinci evliliğini 19
yaşındaki Mina Miller ile gerçekleştirdi. Bu evliliğinden de üç çocuk
sahibi oldu: Madeleine Edison, Charles Edison, ve Theodore Edison.
Thomas Alva Edison, kariyerine New Jersey'deki Newark'ta otomatik
tekrarlayıcı ve geliştirilmiş telgraf cihazları ile mucit olarak
başlamıştır. Ancak ona ün kazandıran ilk keşfi 1877 yılında
geliştirdiği fonograftı. Bu başarı halk tarafından çok beklenmedik
karşılanmış ve genelde büyülü olarak görünmüştür. Edison o zamanlarda
yaşadığı şehir olan "Menlo Park'ın Büyücüsü" diye de bilinir. Edison'un
fonografı kayıtlarını çok ince, kalay yaprağından yapılmış bir
silindire gerçekleştirildiğinden kayıtlar sadece birkaç kez
dinlenebilirdi. 1880'lerde balmumuyla kaplanmış karton silindirler
kullanılan yeni modeller Alexander Graham Bell, Chichester Bell ve
Charles Tainter tarafından üretilmeye başladı. Thomas Edison'un
"Mükemmel Fonograf"ı yapmak için çalışmalarına devam etmesinin
sebeplerinden biri de budur.
Thomas Edison özgür düşünceli biriydi ve yanlısıydı. İlahiyatçı kesimin
çizdiği Tanrı portresine inanmıyordu ancak ulu bir güce olan inancından
da şüphe etmiyordu. ruhu çok önemliydin varlığını kesinlikle
redediyordu. İnanışıyla ilgili pozisyonunu Hristiyan inanışıyla
saldırgan agnostisizm arasında bir yer olarak tanımlıyordu. 18 Ekim
1931 tarihinde hayatını kaybetti.
Menlo Park
Edison'un en önemli keşfi Menlo Park, New Jersey'deki ilk endüstriyel
araştırma laboratuarıydı. Sürekli olarak teknolojik keşifler ve
geliştirmeler-iyileştirmeler yapmak gibi özel bir amaç için kurulmuş
ilk kurumdu. Edison birçok icadını resmi olarak bu labaratuarda
üretmiş, birçok çalışanı onun direktifleri doğrultusunda bu icatların
araştırma ve geliştirmesinde görev almıştır.
Elektrik mühendisi William Joseph Hammer, 1879 Aralık'ında Edisonun
labaratuar asistanı olarak görevine başlamıştır. Telefon, fonograf,
elektrikli tren, demir madeni ayıracı, elektrikli aydınlatma ve diğer
birçok icatta büyük katkılarda bulunmuştur. Hammer'ı özel kılansa
elektrik ampulünün icadındaki ve bu aletin geliştirme ve testleri
sırasındaki çalışmalarıdır. Hummer 1880'de Edison'un lamba
çalışmalarının şef mühendisi olmuş, bu mevkiideki ilk yılında Francis
Robbins Upton'ın genel müdürlüğünü yaptığı fabrika 50.000 ampul
üretmiştir. Edison'a göre Hammer elektrik ampulünün bir öncüsüdür.
1000'e yakın patenti bulunmaktadır.
Seda Sayan Seda Sayan Asıl adı Aysel Gülsaçar olan Seda Sayan, 1965 yılında İstanbul Eyüp'te doğdu. Dört çocuklu bir ailenin ikinci çocuğudur. Çok fakir bir ailenin çocuğu olduğu için hem okudu hem de tezgahtarlık, fabrika işçiliği yaptı....
Oğuz Tansel Oğuz Tansel 1915 yılında Bozkır'ın Meyre köyünde doğdu. İstanbul Edebiyat Fakültesi'nde okudu. Fakülteyi bitirmeden başladığı öğretmenlik yaşamı 1969 yılında emekli oluncaya kadar sürdü. Türk edebiyatının özgün şairlerinden olduğu kadar, bir masal...
Muzaffer Buyrukçu Muzaffer Buyrukçu (1930 - 2006) Niğde’de 1930 yılında doğan Buyrukçu, 1951-1970 yılları arasında memurluk yaptı. Yazı hayatına şiir ve gazetelerde öykü yazarak başlayan Buyrukçu, 1953 yılından sonra da yazılarını dergilerde yayımlamaya başladı. Konularını...
Rüştü Reçber 10 Mayıs 1973 Korkuteli, Antalya doğumlu. Türk futbolunun yetiştirdiği en iyi kalecilerden biri olan Rüştü Reçber,
Mehmet Seyda 1919 yılında İstanbul'da doğdu. İstanbul Pertevniyal Lisesi'ni bitirdi. Öğrenimini liseye kadar devam