 Ordinaryüs Profesör Doktor Sıddık Sami Onar 1898 yılında İstanbul'da doğdu. Modern Türk idare hukukunun
kurucusu, İstanbul Üniversitesi’nin seçimle gelen ilk rektörü
ve üniversitede yönetim özerkliğinin ilk savunucularındandı.
1492'de İspanya'dan kaçıp Osmanlı İmparatorluğunda Selanik şehrine
sığınan bir aileden gelen Sami Onar, 1898’de İstanbul’da doğdu; Vefa
Sultanisi’ni ve İstanbul Hukuk Mektebi’ni bitirdi. Bir süre Paris Hukuk
Fakültesi’nde okudu, İstanbul Ticaret Mahkemesi’nde hakimlik, Mülkiye
Mektebi ile Galatasaray Lisesi’nde öğretmenlik yaptı. 1933’teki
üniversite reformu sonrasında Hukuk Fakültesi’nde idare hukuku
profesörü, ertesi yıl da ordinaryüs profesör oldu. Aynı fakültede iki
kez dekanlığa getirildi. 1946’da yürürlüğe giren bilimse ve idari
özerklik yasasından sonra İstanbul Üniversitesi’ne seçimle gelen ilk
rektör oldu ve bu görevi 1949’a kadar sürdürdü. 1948’de Fransa’nın
Toulouse Üniversitesi Onar’a hukuk doktoru unvanı verdi. 1949’da İdare
Hukuku ve İdari Bilimler Enstitüsü’nü kuran Onar ölümüne değin bu
kurumun müdürlüğünü yaptı. 1959’da yeniden rektör seçilen Onar,
Demokrat Parti mensubu milletvekillerinin oylarıyla 27 Mayıs 1960
darbesi öncesinde meydana gelen olaylarla ilgili araştırmalar yapmak
üzere TBMM'de “Tahkikat Komisyonu” kurulmasını "anayasa ihlali" olarak
gördü, üniversite gençliğinin protesto hareketine destek verdi.
Kendi ailesi 1490'larda İspanya'daki "Engizisyon Mahkemesi"nden kaçan
Sıddık Sami Onar, 27 Mayıs 1960 askeri darbesini ve sonucunda ortaya
çıkan "Yassıada Mahkemesi"ni meşru ilan etti. 1961 Anayasası’nı
hazırlayan kurula başkanlık yaptı, daha sonra 147 öğretim üyesinin
üniversiteden uzaklaştırılmasına tepki olarak rektörlükten istifa etti.
147'ler sorununun çözümünde etkin rol oynayan Onar üçüncü kez rektör
seçildi ve 1963’e kadar bu görevde kaldı. Medeni hukuk, devletler,
borçlar, icra ve iflas hukukları alanlarında birçok yapıtı bulunan
Onar’ın en önemli kitabı Türk hukukunda en geniş kamu hukuku incelemesi
olan İdare Hukukunun Umumi Esasları’dır (1966-1967, 3 cilt). 1972’de
İtalya Cumhurbaşkanı’ndan Cumhuriyet Liyakat Nişanı alan Sıddık Sami
Onar’ın anısına İstanbul Üniversitesi 1977’de Onar Armağanı’nı
yayımladı. Hukuk profesörü Sıddık Sami Onar 9 Ağustos 1972’de
İstanbul’da öldü.
Yazıyı alıntıla | Okunma: 83
|