Servi Çen Efendi
(1815-1897)

Doktorun esas ismi Serofpe Viçenyan iken nüktei çok seven Fuat Paşa samimi ahpabı olan doktora 1840 tarihinde pederinin tasvirine hediye olarak verdiğinde arkasında şu kelimileri yazmıştı: "Benim, çok samimi dostum olan SER. VİÇEN.

İmza Fuat. Bundan böyle Serovpe Viçenyan yerine Viçen ismi kaim olmuştu.

Babası zengin sarraflardan ve Kazez Artin'in işçilerinden Sarrafoğlu ağa Viçen isminde bir zatmış. İyi ve sağlam bir terbiye ve tedrisat verilmesine hassasiyet gösteren baba, maddi hiçbir fedakarlıktan kaçınmayarak 1834 seresinde oğlunu Paris tıbbiye kolejine göndermiş. 1839 da sınıf arkadaşı olan Doktor Sinapyan'la birlikte İtalya'ya geçerek Psa üniversitesi tıb faktltesinde de bir sene okuduktan sonra 1842 de mezun olarak İstanbul'a avdet etmiştir. Pariste tahsilde iken temaslarında bulunduğu Türk elçisi Büyük Reşit Paşa, Fuad ve Ali Paşalar, kendisine bu teşebbüslerde en fazla cesaret ve metanet verenlerden olmuşlardır. İstanbul'a dönüşünde talih yüzüne gülmiye başlamıştı. Bahusus ki ondan evvelki hekimler ihtiyarlamış, halk yeni usullere susamış bir vaziyette bulunuyorlardı.

Doktor Serviçen hekimliğe yeni bir istikamet vermek azminde olup ilk işi köhne nazariyeleri ortadan kaldırmak oldu. Bu şekilde Türk tıbbiyesine yeni ve geniş ufuklar açılacak ve mühim terakkiler elde edilebilecekti. Zira, o güne kadar doktodluk boşoğazlık ve şarlatanlıktan farklı olmayıp, bu halden istifade eden frsat düşkünleri bazı Yahudi ve İtalyan sözüm yabana doktorların elinde idi. Doktor Servçen az zamanda ahdettiği gayelere erişnce ve faydalı neticeler alınca hükumet çevrelerinin dikkatlerini üzerine çekebilecek, serasker hekimliğine tayin edildi. 1846 tarihinde Galatasaray Tıbbiye mektebi, kapılarını Doktor Serviçene geniş surette açtı. Ve kendine en nazik bir şubesi olan Hukuki tıp kürsüsü teslim edildi. Hatırlardadır ki Galatasaray tıbbiye mektebi 1839 senesinde açılmıştı ve ondan evvel Cerrahi mektebi ismi altında Şehzadebaşında bir mektep bulunmakta idi. Mezkur mektebin yıkılıp da yenisinin inşası işinde Ermeni doktorların hissesi gayet büyüktür.

Doktor Serviçen kendine verilen vazifeyi tam 30 sene yâyıkiyle ifa etti. 1849 dan 1852 ye kadar devam eden tıbbiye gazetesinin ilk defa olarak fransızca çıkarılması vazifesi hükumet emriyle, Serviçen Efendiye verildi. 1856 tarihinde kurulan İstanbul Tıbbiye-i Şahane Cemiyetinin uzun zaman müesisisi ve müşaviri olmuştur. Bundan maada 40 sene kadar da Pangaltı Devlet Askeri Yüksek Tıbbiye Mektebinin başhekimliğini yapmıştır.

1858 de Hükumet tarafından kurulmuş olan Maarif Meclisi üyeleri bulunan Doktor Kaspar Sinapyan, Doktor Parunak Bey ve Karateodori Paşa ile âza edildi. Keza 1876-1877 de Kızılay Cemiyetinin toplantılarına iştirak ederek bilgi ve tecrübesiyle bir hayli yardımı dokunmuştur. Nihayet Türk Hükumeti Doktorun Türk Tıbbiyesine bahşettiği unutulmaz ve ölmez eserlerini takdir ederek iftihar nişanını ve yüksek rütbeler verdi.

Kaynak: agos.com.tr