|
Recai Seçkin
(1960 - 1966)
Ahmet Recai Seçkin, 16 Eylül 1327 (1911) tarihinde İstanbul'da doğdu. Babası Yanya Şeriye Mahkemesi Başkatibi Ali Galip Efendi, annesi Fatma Şahver hanımdır. Anne ve babasını çok erken kaybetmesi nedeni ile büyükannesi tarafından büyütülen Recai Şeçkin, ilk öğrenimini İstanbul Darülmuallimin (öğretmen okulu) tatbikat mektebinde orta öğrenimini İstanbul Erkek Lisesinde tamamlamış, 1931 yılında girdiği İstanbul Hukuk Fakültesini 1934 yılı Haziran döneminde pekiyi derece ve birincilikle bitirmiştir. Yargıçlık stajı sırasında Adalet Bakanlığınca yurt dışına gönderilecek öğrenciler için açılan sınavı kazanarak 1934 yılı sonlarında İsviçre'ye gönderilmiştir.
Türkiye'de Hukuk diploması almış olması nedeniyle, Cenevre
Hukuk Fakültesi'nde yeniden tam lisans öğrenim görme yönündeki bakanlık
görüşüne uymayarak, bazı derslerden muaf tutularak girdiği sınavlardan
başarı göstererek 24 Mart 1936'da lisans diploması alarak 15 Temmuz
1939 tarihinde ?pekiyi? derece ile Hukuk doktoru olmuştur.
Geciktirici
koşulun gerçekleşmesi ve hukuki sonuçları? adını taşıyan doktora tezi,
Cenevre Üniversitesine bağlı olan Bellot Vakfı tarafından birincilik
ödülü kazandırmıştır. Doktorasını yaptıktan sonra Fransızcasına ek
olarak alt yapısı olan Almancasını da ilerletmek isteği ile Almanya ve
Avusturya'ya gitti. Ancak 1939 sonunda ikinci dünya savaşının başlaması
nedeniyle Türkiye'ye dönüş yaptı. Askerlik görevini Kırklareli'de
levazım teğmeni olarak 1941'de tamamladı. 26.11.1941 tarihinde İstanbul
Yargıç Adaylığına ve 05.12.1941'de İstanbul Yargıç Yardımcılığına
atandı. İstanbul Birinci ve Üçüncü Ticaret Mahkemelerinde üye
yardımcılığı ve İstanbul İcra Yargıçlığı görevlerinde bulunduktan
sonra, yargıçlıkta gösterdiği başarı nedeniyle 15.11.1944'de İzmir
Ticaret Mahkemesi Başkanlığına atandı ve 8 yıl aynı görevde çalıştı.
11.06.1952'de Yargıtay Üyeliğine getirildi. Dört yıl, Yargıtay Ticaret
Üyeliğinde görev yaptıktan sonra, 20.10.1956'da Yargıtay 4.Hukuk
Dairesinde çalışmak üzere İkinci Başkanlığına atandı ve 4.Hukuk
Dairesinde Başkanlık yaptı.
15.06.1960 tarihinde Yargıtay
1.Başkanlığına getirildi. 03.02.1966 tarihinde Yargıtay Genel Kurulunca
Anayasa Mahkemesi Üyeliğine seçildi ve bu görevini ölüm tarihi olan
16-10-1972 gününe kadar sürdürdü.
Cumhuriyet Türkiyesinin
yetiştirdiği büyük hukukçulardan olan Dr. Ahmet Recai Seçkin, Oser
Schönenberger'in Almanca Borçlar hukuku şerhinden genel hükümlerin 109
maddesini bakanlık adına Türkçeye çevirmiştir. Seçkin, katıldığı
kurullardaki kararların öztürkçe terim ve sözcükler kullanılarak
yazılması yolundaki çabalarından dolayı 1962 yılında Türk Dil Kurumu
onur üyeliğine seçilmiştir. Mahkeme kararlarının gerek dilinde, gerek
yazılış ve esasla ilgili gerekçelerinin açıklanış şekillerinde
yenilikler yapmış sade, özlü, herkesin anlayacağı bir anlatım biçimi
getirmiştir. Kararlarda kısa, açık sade cümleler kurma ve öztürkçe
sözcükler kullanma yolunu açtığı gibi, varılan yargısal sonuçların
bilimsel yönden gerekçelendirilmesi, hukuk öğretisi ve yargısal
içtihatlarla desteklenme süreci onunla başlamıştır.
Oldukça
tutucu bir çevrede yetişmesine, İslam Hukukunu çok iyi bilmesine karşın
dinsel inanışla çağdaş bilim ve düşünce özgürlüğünü birbirinden
ayırmada dengeli, laiklik ilkesine bağlı, Türk dilinin Arapça ve Farsça
egemenliğinden kurtarılması konusundaki çalışmaları hiçbir zaman
unutulmayacaktır.
1961'de Türk Dil Kurumu Genel yazmanı olan
Ömer Asım Aksoy Recai Seçkin ile olan anısını şöyle anlatır; Türk Dil
Kurumu olarak, Türk dilini özleştirme ve hukuk dilini Türkçeleştirme
çalışmaları nedeniyle "onur üyeliği"nin ona verilmesi
kararlaştırılmıştı. Makam odasındaydık. Kendisine verilen kararı
açıklamasını ve belgesini sunduğumuz zaman bizlere;
Ben dilimize girmiş her yabancı sözcüğü, yurdumuza ayak basmış bir düşman askeri sayarım.
Ahmet
Erdoğdu'dan (Emekli Danıştay Üyesi) bir başkanı; Türk Dil Kurumundaki
bilimsel bir toplantıdan çıktığımızda koluma girdi ve Türk Dil
Kurumunun Kavaklıderedeki binasından Kızılaya kadar yürüye yürüye
geldik. Yolda bana;
Yazılarını okurum ve beğenirim Milliyet gazetesinde geçenlerde çıkan
bir yazın da büyük bir sözcük yanılgısı yapmışsın. Bu tür baskı
bozukluğu ile bir daha bizzat ilgilen! dedi. Eve gelir gelmez Milliyet
gazetesinde çıkan yazılarımı inceledim ve yanılgıyı buldum. Eskiden
fark diye kullandığımız sözcük, gazetede (teferruat) anlamına gelen ve
konu ile hiç ilgisi olmayan (ayrıntı) olarak yazılmış. Oysa "ayrım"
olacaktı. Ayrım yerine "ayrıntı" Anlam tümüyle değişmiş. O günden sonra
yazdığım her yazıyı mutlaka denetledim.
Sağlığı tüm yaşamı
boyunca problemler yaratmış, bu nedenle mesleki uğraşıları dışında
bilimsel araştırmalara yeterince zaman ayıramamıştır. İstanbul
Üniversitesi Hukuk ve İktisat Fakülteleri Medeni Hukuk Ordinaryüs Prof.
Dr. Hıfzı Veldet Velidedeoğlu uzun emekler harcayarak Türk Kanunu
Medenisini öztürkçeye çevirerek düzenlediği yasaları basılmadan önce
önerdiği yeni terimler yönünden Türk Dil Kurumunca oluşturulan komisyon
çalışmalarında, Hukuk Usulü Muhakameleri Kanununu yeniden düzenleyen
1947-1948 tasarısı komisyonunda, 1957 tarihinde yürürlüğe giren Ticaret
Kanununun son incelemesinde büyük emeği geçmiştir.
Anayasa
Mahkemesi üyesi iken 1967 yılında Yargıtayın tarihçesi kuruluş ve
işleyişi isimli kitap hazırlamıştır. 1966 yılında Yargıtayca Anayasa
Mahkemesi üyeliğine seçilen Dr.Ahmet Recai Seçkin bu görevde altı yıl
kaldıktan sonra 16 Ekim 1972 günü kalp yetmezliği sonucu vefat etmiştir.
Kaynak: yargitay.gov.tr
Yazıyı alıntıla | Okunma: 2243
|