 Uşakizade Latife olarak da bilinir. 1898'de İzmir'de doğdu. Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk Cumhurbaşkanı eşidir.
29 Ocak 1923 - 5 Ağustos 1925 tarihleri arasında iki buçuk yıl boyunca
Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk ile evli
kalmıştır.
Latife Hanım 1898 yılında İzmir'de doğdu. İzmir’in tanınmış
ailelerinden olan Uşakizade (sonra Uşşaklı) Muammer Bey’in kızıdır.
İzmir Lisesi’ni bitirdi. Paris’te Sorbonne Üniversitesi’nde hukuk
okudu. Londra’da dil öğrenimi gördü. Kurtuluş Savaşı henüz bitmeden
Türkiye’ye döndü.
11 Eylül 1922’de, Türk ordusunun İzmir’e girişinin ardından, güvenli
bir karargah arayışındaki kurmayları, Başkumandan Mustafa Kemal’e
Uşakizade ailesinin köşkünü de önerdiler. Ailesi yurtdışında olan ve
köşkte babaannesiyle birlikte kalan Latife Hanım'dan bir davet mektubu
istendi. Bu öneriyi sevinerek kabul eden Latife Hanım, davet mektubunu
yazdı ve köşklerinde Atatürk’ü 20 gün ağırladı. Bu tanışmadan sonra
haberleşmeleri devam etti. Bir süre sonra Mustafa Kemal’in annesi
Zübeyde Hanım da, sağlık sorunları nedeniyle İzmir’e gittiğinde köşkte
ağırlandı. Zübeyde Hanım’ın 14 Ocak 1923’te ölümü üzerine İzmir’e giden
Mustafa Kemal ile Latife Hanım 29 Ocak 1923’te Muammer Bey’in evinde,
sade bir nikâhla evlendiler. Bu, nikâhta kendileri de bulunduğu için
dönemin âdetlerine uymayan bir törendi. Mareşal Fevzi Çakmak ve Kâzım
Karabekir Mustafa Kemal’in, Mustafa Abdülhalik Renda ile Salih Bozok
ise Latife Hanım’ın tanıkları idi.
Bu evlilikle Latife Hanım, modern ve medeni Türk kadınının simgesi olma
görevini üstlendi. Yeni devletin başkenti Ankara’ya gelerek Çankaya’da
ilk Cumhurbaşkanlığı köşkü olarak kullanılan Kuleli Köşk (günümüzde
Atatürk Müzesi olarak kullanılan bugünkü adıyla Eski Köşk)’te yaşadı.
Eşinin isteği üzerine TBMM’deki oturumları izlemeye giden Latife Hanım,
TBMM’ye giren ilk Türk kadını oldu. Pek çok yurt gezisinde eşine eşlik
etti. 1925 yazında Doğu Anadolu gezisinde aralarında geçen tatsız bir
tartışmadan sonra Latife Hanım ve Atatürk boşandılar. Boşanma haberi, 5
Ağustos 1925 günü radyoda yayımlanan bir hükümet bildirisi ile
duyuruldu. Evli kaldıkları iki yıl içinde çocukları olmadı.
Ölümüne kadar İzmir'de ve İstanbul'da yaşayan Latife Hanım, evliliği ve
eşi hakkında konuşmayı ya da yazmayı kesinlikle kabul etmedi, ikinci
kuşak yakınlarına da aynı yönde vasiyette bulundu. 12 Temmuz 1975’te
İstanbul’da hayatını kaybetti ve Edirnekapı Şehitliği’ndeki aile
mezarlığına gömüldü. Latife Hanım'ın anıları ve sakladığı kıymetli
belgeler Türk Tarih Kurumu'nda saklanmaktadır. 13 Temmuz 1975'te
İstanbul'da doğdu.
Yazıyı alıntıla | Okunma: 205
|