1950 yılında Kayseri'nin Develi ilçesinde doğdu. Çerkezlerin Adığe-Kabardey kolundan gelen bir ailenin

7 çocuğundan en küçüğü olan Özkan, Pertevniyal Lisesi ve Galatasaray İktisat ve İşletmecilik Yüksek Okulu'nu bitirdi.1968'de Tülin Aktan ile beraber katıldığı Altın Fener Dans Yarışması'nda birinci oldu. Ağabeyi Necdet Özkan'ın Bayrampaşa belediye başkanı olunca ailesinin ticari işlerinin ağırlığı onun üstüne kaldı. Gene abisin aracılığıyla Bülent Ecevit'le tanışarak,1991'de DSP'den milletvekili seçildi.Kısa sürede Ecevit'in sağ kolu haline geldi.ANAP - DSP - DTP arasında kurulan 55. Cumhuriyet Hükümeti'nde Devlet Bakanlığı'na getirildi (1997).

1999 erken genel seçimlerden sonra DSP ile MHP ve ANAP arasında kurulan 57. Hükümet'te tekrar devlet bakanlığına getirilen Özkan, Cumhurbaşkanlığı seçimleri, Abdullah Öcalan'ın idamı ve 21 Şubat Krizi gibi hayati konularda hükümet içinde etkin rol oynamıştır.2002 yılında Bülent Ecevit ile sağlık durumu nedeniyle görüş ayrılığına düşünce DSP'den ve bakanlıktan istifa ederek, İsmail Cem ile beraber Yeni Türkiye Partisi'ni kurmuştur.YTP'nin 2002 genel seçimlerinde bir varlık gösterememesi üzerine bu partiden de istifa ederek, aktif siyasetten ayrılmıştır.19,20 ve 21 inci dönem İstanbul Milletvekilliği yapan Özkan,evli, 2 çocuk sahibidir.

Recep Önal ile birlikte "Türkiye Halk Bankası A.Ş. yöneticilerini korumak ve sorumluların yargılanmalarını önlemek kastıyla, yasalara aykırı uygulamalarda bulunarak bankanın zarara uğramasına sebep oldukları" iddiasıyla 15 Haziran 2004 tarihinde Yüce Divan'a sevk kararı TBMM tarafından alındı. Yüce Divan sıfatıyla görev yapan Anayasa Mahkemesi, her iki kişinin suçlama kararlarının ayrı ayrı alınması gereği nedeniyle kararı iade etti. Karar 26 Ekim 2004'de tekrarlandı ve onaylandı. Yüce Divan, 31 Mart 2007 tarihinde 5'e karşı 6 oyla "suç oluşmadığından" beraat ettirdi.