"Gelecek bu genç adamın ellerinde yatıyor." diyen eski Dünya Şampiyonu Mikhail Botvinnik

nasıl olurdu da bunu bilebilirdi? Üstelik bu sözü söylediğinde, Garry Kasparov henüz 11 yaşındaydı! Fakat Kasparov'un kariyerini bu noktaya getirebilen herkesin hemfikir olduğu bir özellik varsa, o da en yüksek beklentileri bile gerçekleştirebilme özelliğidir. 13 yaşımda SSCB Gençler Şampiyonluğu, 17 yaşında Büyükusta ve 19 yaşındayken dünyanın en kuvvetli oyuncusu olabilmesi. Kasparov sürekli olarak yaşından beklenmeyen başarılara imza atmıştır. Kasım 1985'de 22 yaşındayken Anatoly Karpov 'u yenerek en genç Dünya Şampiyonu olmuştur. Hala günümüzün en kuvvetli oyuncusudur. 16 seneden fazla bir süre FIDE'nin yayınladığı rating listelerinde sürekli bir numara olmuştur.

Çocuk Dahi
Garry Kasparov, 1963 yılında Azerbaycan'ın başkenti Bakü'de dünyaya geldi. Satranç tahtası başında çok küçük yaşlarda aldığı başarılar ona, eski Dünya Şampiyonu Botvinnik'in öğretmenliği altındaki çalışmalara katılma hakkını kazandırdı (Karpov'da Botvinnik'in öğrencileri arasındaydı).

13 yaşındayken Fransa'daki 16 yaş altı dünya birinciliğinde üçüncülüğü paylaşarak ilk kez SSCB dışındaki uluslararası turnuvalarda oynamaya başladı. Bu 13 yaşındaki birinin Sovyetler Birliği'ni ilk kez yurt dışında, Batı'da temsil etmesiydi.

Dünya Şampiyonluğu Adayı
Garry 16 yaşına geldiğinde, ünü Sovyetler Birliği içinde ve dışında öyle yayıldı ki, artık girdiği her turnuvada odak noktası oluyordu. Rusyadaki ismiyle "Garik" SSCB'de ve yurt dışında daha yaşlı ve tecrübeli oyuncuların önemli bir rakibi olarak görülüyordu.

1979 yılında, 16 yaşındayken ona 14 tane büyükustanın bulunduğu bir turnuvaya katılma şansını verdiler. Henüz FIDE ratingi çıkarmamış olmasına rağmen turnuvayı açık farkla rahat olarak kazandı, ve kendini dünya şampiyonluğunun ciddi bir adayı olrak ilan etmiş oldu.

Dünya Şampiyonluğu Ünvan
Garry 21 yaşındayken, efsanevi Sovyet oyuncu Anotoly Karpov'la dünya şampiyonluğu için maç yaptı. İki oyuncu da maç boyunca çok parlak şekilde oynadı, fakat 5 ay ve 48 oyundur süren maç beklenmedik bir şekilde bitti. Dünya Satranç Federasyonu Başkanı Compomanes, maçın devamını galip oyuncu belirlenmeden iptal etti. Bir sonraki yıl maç tekrar edildi, ve Kasparov, Karpov'u yenerek dünya şampiyonu oldu.

Kasparov 1984'den 1990'a kadar Karpov'la dört kez oynadı. Karpov'un ünvanını muhafa etmesini sağlayan iptal edilen maçtan sonra, Kasparov arka arkaya 3 maç kazandı. Garry 1993 yılında ünvanını başarılı bir biçimde Nigel Short'a ve 1995 yılında da Hintli oyuncu Viswanathan Anand'a katşı korudu.

2000 yılında Sovyet oyuncu Vladimir Kramnik'e karşı yaptığı maçı beklenmedik bir şekilde kaybetti. Bununla beraber hala uzmanlarca dünyanın en kuvvetli oyuncusu olarak görülmektedir. 1985 yılından itibaren 2001 yılına kadar FIDE'nin yayınladığı rating listelerinde hep bir numara olmuştur.

Stil olarak kendisinin de söylediği gibi Alekhine'i örnek almıştır. Canlı ve insiyatifi almaya yönelik bir oyun tarzı vardır. Ataklarında Tal'inkilerden farklı olarak Botvinnik anlayışının etkileri görülür.

Diğer Başarıları
Kasparov dört tane kitap yazmıştır ve politika, eğitim ve sosyal reformlar konusunda Doğu Avrupa'nın önemli bir sözcüsüdür. Bağış kampanyaları konusunda da aktiftir ve bu konuda girişimlerde bulunmak üzere Moskova'da "Kasparov Vakfı" nı kurmuştur (Devrimden sonra kurulan ilk özel vakıftır).

Kasparov satrancın okullarda ders olarak uygulanması konusunda da girişimlerde bulunmaktadırve Kasparov Uluslararası Satranç Akedemi'sini kurmuştur.

Kasparov geniş bir kesim tarafından Rus ekonomisi konusunda da bir uzman olarak bilinir ve Wall Street Journal'da makalesi çıkan en genç yazardır. 1993 yılında Kasparov ve Short, Profesyonel Satranç Birliği'ni (Professional Chess Association\PCA) kurarak satrancı herkes tarafından oynanan bir oyun haline getirmek için girişimde bulunmuşlardır.

Kasparov, Davos'taki Dünya Ekonomi Forumu ve Madrid'deki Cursos de Verano gibi uluslararası konferensların düzenli konuşmacı konuğudur.

1984 Dünya Şampiyonası
1984'te Anatoli Karpov ile Garri Kasparov arasında oynanan Dünya Şampiyonluğu maçı, ortaya çıkan sonuç itibariyle satranç tarihindeki en tartışmalı maçlardan biri oldu. Kazandığı oyun sayısı 6'ya ulaşan tarafın şampiyon olacağı maça Karpov çok iyi başladı ve ilk 6 maçta 4 galibiyet alarak 4-0'lık skoru yakaladı. Karpov'un kazanması için sadece 2 oyun daha alması yeterliydi ama Kasparov buna izin vermemek için elinden geleni yaptı. Arka arkaya 17 maç berabere bitti ve sonunda Karpov bir galibiyet daha aldı ve skoru 5-0 yaptı. Şampiyonluğa ulaşması için önünde sadece 1 galibiyet kalmıştı. Daha sonra 32. oyuna kadar yine beraberliklerle geçti ve Kasparov sonunda ilk galibiyetini aldı.

Bu noktadan sonra Kasparov'dan 11 yaş büyük olan Karpov fiziksel olarak neredeyse tükenmişti. Maç boyunca toplam 10kg verdi. Birkaç oyun sonra Kasparov üst üste 2 galibiyet daha alıp skoru 5-3'e getirdi. Maç sırasında birkaç kere hastaneye kaldırılan Karpov'un durumu iyi değildi. Karpov her ne kadar iyi olduğunu ve maça devam etmek istediğini söylese de doktorlar durumunun iyi olmadığını ve devam edemeyeceğini söylüyorlardı. Kasparov ise 5-3 geride olmasına rağmen son 2 oyunu kazanmış olmanın verdiği moralle maçın favorisi olduğunu düşünüyordu ve maça devam etmek istiyordu. Ama FIDE Başkanı Florencio Campomanes iki youncunun da maça devam etmek istemesine rağmen, maçın uzunluğu nedeniyle iki oyuncunun da sağlığının zorlandığı gerekçesiyle maçın iptal edildiğini ve yeni maçın birkaç ay sonra yapılacağını açıkladı. Böylece ilk defa bir Dünya Şampiyonluğu maçı sonuç elde edilmeden bitirilmiş oldu.

1985 Dünya Şampiyonası ve Sonrası
İkinci Kasparov-Karpov maçı 1985 yılında 24 maç üzerinden organize edildi. 12,5 puana ulaşan ilk oyuncu şampiyonluğa ulaşmış olacaktı. 12-12 beraberlik durumunda ise son şampiyon olan Karpov unvanını koruyacaktı.

Kasparov maça iyi başladı ve ilk oyunu kazanarak durumu 1-0 yaptı. İki beraberlikten sonra Karpov toparlandı ve üst üste iki galibiyet alarak skoru 2-3 yaptı. Daha sonraki oyunlarda son maça gelinene kadar Kasparov 2, Karpov ise 1 galibiyet alabildi. Böylece skor Kasparov lehine 12-11 oldu. Karpov'un unvanını koruyabilmesi için bu oyunu alarak 12-12 beraberliği sağlaması gerekiyordu. Karpov oyunu kazanmak için saldırgan bir strateji izledi ama Kasparov 26. ve 31. hamlelerde iki tane piyon fedası yaparak oyunu karmaşık bir hale soktu ve Karpov 36. hamlede büyük bir hata yaparak bir taş kaybetti ve birkaç hamle sonra terk etti. Böylece maçı 13-11 kazanan Kasparov, Kaprov'un 10 yıllık Dünya Şampiyonluğna son verdi. Kasparov 22 yaşında Dünya Şampiyonu olarak tarihteki en genç Dünya Şampiyonu oldu (daha önceki en genç şampiyon 1960'ta 23 yaşındayken Botvinnik'i yenerek şampiyonluğa ulaşan Mikhail Tal'dı).

1986 yılında Karpov'la Londra ve Leningrad'da yaptığı rövanş maçını 12,5-11,5 kazandı. 1987 yılında İspanya'da yeni bir maç yaptılar. Diğer maçlardan daha çekişmeli geçen bu maçın skoru 23. oyunun sonunda 12-11 Karpov'un lehineydi. Son oyunda Kasparov'a mutlak bir galibiyet gerekiyordu. O ana kadar 23 oyunda sadece 3 oyun kazanabildiğini dikkate alırsak bu çok zor bir görevdi. Ne var ki oyuna beklenmedik şekilde sakin Reti açılışıyla başlayan Kasparov son oyunu kazandı ve skor eşit olmasına rağmen unvanını korumuş oldu. 1990 yılında yapılan maçta bu sefer Kasparov unvanını daha rahat bir şekilde korudu. Kasparov 1993 yılında unvanını Nigel Short'a ve 1995 yılında New York'ta "Dünya Ticaret Merkezi"nin en üst katında Viswanathan Anand'a karşı korudu.

2000 yılında FIDE'den ayrı olarak "Brain Games"in organizasyonu altında yaptığı maçı Vladimir Kramnik'e karşı kaybetti. Buna rağmen hale tartışmasız bir biçimde dünyadaki en iyi oyuncu olma üstünlüğünü sürdürmektedir.

Emeklilik
Garry Kasparov, Linares turnuvasını birinci bitirdikten sonra 10 Mart 2005 gunu duzenlenen basın toplantısında, aktif satrancı bıraktığını açıklamıştır. Kasparov'un açıklamasına rağmen FIDE, kurallar gereği Kasparov'un ELO ratingini 1 yıl kadar tutmuştur. Nisan 2006 ELO listesinden Kasparov çıkarılmıştır.

Bilgisayara Karşı Satranç
Kasparov, dünya çapındaki ünü sayesinde, bilgisayar üreticilerinin de ilgi odağı olmuştu. Bazı şirketler, teknolojinin ne kadar geliştiğini göstermek için, onu yenebilecek bir bilgisayar geliştirmek istediler. IBM, Deep Blue (Derin Mavi) isimli bir bilgisayar yaparak, Kasparov ile bir maç ayarladı. Yenilen Deep Blue geliştirilerek, Deeper Blue (Daha Derin Mavi) adını aldı ve bu bilgisayar, Kasparov'u beraberliğe zorlamayı başardı.