Baron De Tott (Humbarası Ahmet Paşa)

Baron de Tott, 1757’de İstanbul’a gelmiş, 1767’de Fransız hükümeti tarafından Kırım hakkında gözlemerde memur edilmiş, 1770’te  Osmanlı hükümeti tarafından İstanbul ve Çanakkale Boğazlarının istihkamlarının onarılması işine verilmiş, 1777’de Fransa hükümeti tarafından Akdenizdeki Fransız ticaret merkezlerinin teftişine memur edilmişti. Asıl görevi Fransa hükümeti için Karadeniz, Ege, Suriye, Mısır kıyı bölgeleri ve Boğazlar hakkında bilgi toplamak, Mısır’ın Fransa tarafından olası işgalini hazırlamak için Süveyş dolaylarında gerekli topografya bilgileri toplamak ve Memlük Beyleri ile anlaşma imkanları aramaktı. De Tott’a Türkçe öğrenmesi ödevi verildiği halde, bu dili öğrenmediği, anılarında geçen Türkçe adları ve sözcükleri anlaşılmayacak şekilde koymasından bellidir. Baron, Türkler hakkında Avrupa’da dolaşan olumsuz görüşlerin yayılmasında büyük rol oynamış, anıları çeşitli dillere çevrilmiştir. O zamanın Türklerini cahil, sersem, ahlaksız, şeref ve haysiyet duygularından yoksun olarak gösterir.Hatta bu kavramların Türkçe’de karşılığı bile olmadığını iddia eder.

 

Baron de Tott’un üstünde en çok durduğu şey Türklerin körcesine kendilerine güvendikleri halde, son derece cehalet içinde bulundukları ve bunu asla anlamadıkları gibi anlayamayacaklarıdır. Rusya Seferi’ne(1768-1774) büyük bir fanatizm içinde katıldıklarını, askerlerinin de başlarındaki devlet adamlarının da yağmacı ve hırsız olduklarını, yenilmelerinin nedenlerini anlayamadıklarını, yenilgi karşısında kaderciliğe sığındıklarını, en büyük düşmanlarının kendileri olduğunu modern bilim ve tekniklerinin değişmesine karşı şimdiye kadar ilgisiz kaldıklarını, yenilince şaşırıp kaldıklarını ve onları sadece düşmanlarının ihmalinin kurtardığını Türkiye’de geçirdiği tecrübeler vesilesiyle tekrarlar.

Kaynak: www.akintarih.com