Abdurrahman Şeref Bey
(1853 - 1925)

Ünlü tarihçi ve siyaset adamlarımızdan birisidir. Osmanlı Ayan Meclisi üyeliğinde bulundu. TBMM'nin II. Döneminde İstanbul Milletvekilliği yaptı. Eserlerinden en önemlisi iki ciltlik "Tarih-i Devlet-i Osmaniye"dir.

Kaynak: Kultur.gov.tr

Abdurrahman Kızılay

1942 yılında Kerkük'ün Musalla Mahallesi'nde doğdu. Öğrenimini Kerkük'te tamamladı. Ortaokul çağlarında, Kerkük'ün usta sanatçıları Reşit Küle Rıza, Mustafa Kalay, İzzeddin Nimet ile birlikte pek çok mûsiki toplantısına katıldı. Abdülvahid Küzecioğlu'nun izinden yürüyerek, henüz çok genç bir yaştayken şöhrete ulaşmıştı.1958 yılında Türkiye'ye gelerek Ankara ve İstanbul Radyolarına türküler verdi.1959 yılında açılan Bağdat Radyosu Türkmence kısmında ses sanatçısı olarak çalışmaya başladı. 1960 yılında Türkiye'ye gelen Kızılay, Ankara Devlet Konservatuarı'nda kontrbas bölümüne girdi ve altı yıl eğitim gördü. Bu arada Fahri Kopuz'dan Türk mûsikisi dersleri aldı. 1967 yılından itibaren Türkiye'ye tamamen yerleşti. Kerkük Türkmen ağzının iyi bir yorumcusu olmakla kalmayan Kızılay aynı zamanda derleyici,besteci ve ud sanatçısıdır. Söylediği Kerkük Türküleri ve Hoyratları'nı yurt dışında ve yurt içinde geniş kitlelere tanıtmıştır.

Kaynak:www.kalan.com

Abdurrahman Gazi
( .... - 1329)    

Osmanlı Devleti'nin kurulusunda büyük hizmetleri geçen kumandan; Ertuğrul Gazi'nin silâh arkadasi ve Aydos kalesi fâtihi. Dogum târihi ve yeri bilinmemektedir. 1329 (H.730) târihinde vefat etti. Kabr-i serifinin, Eskişehir yakininda kendi adiyla anilan köyde oldugu rivayet edilmektedir.

Abdurrahmân Gazi, hizmetini, Osman Gazi ve oglu Orhan Gazi devirlerinde de devam ettirdi. Târihe geçen bir çok kalenin fethine ve meydan muharebelerine katıldı. Osman ve oglu Orhan gazilerin gözü yerindeki kumandanlarindan ve silâh arkadaslarindan idi. Osman Gazi vefatindan önce, Abdurrahmân Gazi ve diger mücâhid silâh arkadaslarini oglu Orhan Gâzi'nin hizmetine verdi. Çavdar tatarinin Karacahisar pazarini basmasi üzerine Lefke'ye (Osmaneli) yaptigi gazadan dönen Osman Gazi, oglu Orhan'a; "Ogul! Her ne kadar bu tatarlari yemin verdirip gönderdi isek de, bunlar söz tutmaz bir topluluktur. Bu defa var sen gaza et! Hak teâlânin zafer vermesi ümîd olunur" diyerek onu cihâda gönderdi. Yanindaki mücâhid kumandanlarindan Akça Koca, Konur Alb, Abdurrahmân Gazi ve Köse Mihâil'e hitaben de; "Gaziler, silâh arkadaslarim! Göreyim sizi. Din yolunda nasil davranirsiniz?" buyurdu. Abdurrahmân ve diger mücâhid gaziler, sonradan üç kit'a ve yedi iklimde hükmeden Osmanli Devleti'nin temelini attilar. Akça Koca, Samsa Çavus ve Konur Alb; Akyazi, iznik ve izmit ile mesgul olurken; Abdurrahmân Gazi de, istanbul tarafindaki hisarlara akinlar yaparak Bizanslilari saskina çevirdi, Istanbul'dan mücâhidlere gelecek saldirilari önledi. Zîrâ Bizans tekfuru, seçme askerlerini gazilere karsi gönderiyordu. Abdurrahmân Gazi, bu seçme Bizans kuvvetlerini, düzenledigi akinlarla zayi edip (kirip), geri çekilmelerini sagladi. Gaziler geceleri uyumazlar, gündüzleri at sirtindan inmezlerdi. Buralari müslüman topraklari yapmak azmiyle, kanlarini, canlarini feda edip hayirla yâd edilmek için çalistilar.

Iznik'e yakin bulunan Kara Tekin'e yerlesen Samsa Çavus, zaman zaman Iznik'e akinlar ve baskinlar yaparak kale çevresinde sik sik görünmekte idi. iznik tekfuru bu baskinlardan yakinarak Bizans imparatorundan yardim istedi, Istanbul'dan toplanan Bizans kuvvetleri gemilerle Yalakova (Yalova)'ya çikarildi. Bunu haber alan Abdurrahmân Gazi, bunlara baskin yaparak çogunu kiliçtan geçirdi. Sag kalanlar da bin bir zorlukla gemilere binip Istanbul'a döndüler.

Abdurrahmân Gazi, Bursa fethedilinceye kadar, Bizans sinirinda uç beyi olarak hizmet gördü ve Akça Koca ile istisâreli olarak gaza ve fetihlerini sürdürdü.

Orhan Gâzi'nin silâh arkadaslari kuzeyde Karadeniz, güneyde Izmit körfezi ve batida Istanbul Bogazi ile hudûdlanmis olan yarim adaya girmekte gecikmediler. Akçakoca, Konur Alb ve Abdurrahmân Gâzi'nin akinlari durmadan devam etti. Nihayet bogaziçi sahillerine kadar ulastilar. Konur Alb, Akyazi ile Sakarya' nin iki tarafindaki kaleleri Rumlarin elinden aldi. Akçakoca da; Ermenipazari, Ayan Gölü (Sapanca Gölü), Kandira kalelerini ve daha sonra da kuvvetlerini birlestirip Samandra'yi fethettiler. Samandra'nin fethinden sonra, 1326 (H.726) senesinde o mintikaya, fâtihinin adina izafeten Kocaeli denildi. Sakarya'nin kuzey-dogusundaki havaliye de Konur Alb'in ismine izafeten Konrapa denildi.
Aydos kalesi, Aydos daginin dogu tarafinda insâ edilmis bir kale olup, Konur Alb ile Abdurrahmân Gazi tarafindan fethedilmistir.

Abdurrahmân Gâzi'nin ismi söylendikte akla, Aydos kalesi; Aydos kalesi denince de Abdurrahmân Gazi gelir. Bu kale feth edilirken vuku bulan kale kumandaninin kizi ile Abdurrahmân Gâzi'nin macerasi gerek Rum ve gerekse Türklerin hafizalarinda silinmez izler birakmistir.

Abdurrahmân Gazi, Izmit'in fethinde de büyük hizmetlerde bulundu. Samandra tekfurunun fidyesi bahanesiyle Izmit'e gitti. Kaleyi inceleyen ve çevreyi taniyan Abdurrahmân Gazi, geldiginde Izmit'in nasil alinabilecegini Orhan Gâzi'ye bildirince, Pâdisâh da onu orduya rehber ve öncü tâyin etti.

Mücâhidlerin tedbir, gayret ve îmânlari neticesinde küfrün en büyük kalelerinden Izmit de fethedilmis, çan sesi yerine burçlarda ezân-i Muhammedi okunmaya baslanmis oldu. ömrü, muharebe meydanlarinda, islâmiyet'e hizmetle geçen Abdurrahmân Gazi, 1329 yilinda vefat etti.

Kaynak: Turkcebilgi.com

Abdurrahman Avtorhan (Prof. Dr.)
(1908 - .... )

Siyasi bilimler profesörü, yazar. 1908 yılında Çeçen Cumhuriyeti'nde Grozni'de doğdu. Stalin zorbalığına karşı cephe alan binlerce Kafkasya'lı gibi o da İkinci Dünya Savaşı yıllarında yurdunu terk etmek zorunda kaldı. Savaş sırasında Berlin'de "Kuzey Kafkasya Milli Komitesi" ve "Kuzey Kafkasya Lejyonu"nun organı olarak Rusça ve K.Kafkas dilleriyle yayımlanan "Gazavat" adlı gazetenin redaktörlüğünü yaptı. 1951-54 yıllarında Münih'te Rusça-Türkçe olarak" Svobodniy Kavkaz-Serbest Kafkasya" dergisini yayımladı. Üyesi bulunduğu "Sovyetler Birliğini Öğrenme Enstitüsü" (Münih) tarafından yayınlanan "Caucasian Review", "Dergi", "Vestnik", "Elmecelle" vb. dergilerde, "Problems of the Peoples of the USSR" dergisinde, Avrupa ve Amerika'da yayınlanan birçok dergi ve gazetede Almanca, İngilizce, Rusça, Türkçe, Arapça, Fransızca, İtalyanca... çok sayıda makale ve araştırmaları yayınlandı. Yazılarında ve politik çalışmaları sırasında Manius Mansur, Abdurrahman Kunta, A. Uralov vd. birçok isim kullanmıştır. ESERLERİ Sovyetler Birliğinde iken yayınlanmış eserleri: "Kosnovnım voprosam istorii Çeçni" (Çeçenistan Tarihinin Ana Sorunları, Grozni 1930), "Kratkiy istorikokulturnıy i ekonomzçeskiy oçerk o Çeçne" (Çeçenistan'ın Tarihi-Kültürel ve Ekonomik Taslağı, Rostov-Don 1931), "Revolütsiya i kontrrevolütsiya v Çeçne" (Çeçenistan'da Devrim ve Karşıdevrim, Grozni 1933), "Obedineniye, rojdennoye revodütsiyey" (Devrimden Doğan Birlik, Parti yayınları; 1934), "Revolütsiya 1905 g. na Severnom Kavkaze" (Kuzey Kafkasya'da 1905 Devrimi, Grozni 1935),. "Nauçnaya grammatika Çeçenskogo yazıka" (Çeçen Dilinin İlmi Grameri, A. Matsiev ve Kh. Yandarov ile birlikte, Grozni 1936). Sürgünde yayınlanmış eserlerinden birkaçı: "Stalin au Pouvoir" (Stalin İktidarı, Paris, 1951), "Polojeniye istoriçeskoy nauki v SSSR" (SSCB'nde Tarih Biliminin Durumu, Münih 1951), "Narodoubiystvo v SSSR-Ubiystvo çeçenskogo naroda” (SSCB'nde Soykırım-Çeçen Halkının Soykırımı, Münih 1952), "Genocide-Slaughter of the Chechen people" (Münih 1952),"The Reign of Stalin" (Stalin İktidarı Londra, 1953), "Stalin al Potere" (İtalyanca, Bologna 1953); L' URSS contre L'Islam-La suppression de deux peoples Mu¬sulmans"(SSCB İslama Karşı-İki Müslüman Halkın İmhası,BEIPI, Paris, Nr. 94, 1953) "Tekhnologiya vlasti protsets obravozaniya KPSS" (Sovyetler Birliği Komünist Partisi'nde Teknoloji İktidarı Olgusunun Oluşması, Münih 1959), "Stalin and the Soviet Communist Party" (Stalin Sovyet Komünist Partisi, Münih 1959), "La methode Brejniev" (Brejnev Yöntemi, 1981), "Memuary" (Anılar, 1983), "İmperiia Kremlia" (Kremlin Imparatorluğu; 1988)... SSCB döneminde bir "vatan haini" sayılan Profesör A. Avtorhan hakkında, Glasnost'tan sonra Kafkasya'da oluşan egemen Çeçen-İnguş Cumhuriyeti yeniden vatandaşlığa kabul kararı vermiş, Çeçen-İnguş Üniversitesi Bilim Kurulu da onu öğretim üyesi olarak Üniversite bünyesine almayı kararlaştırmıştır (1991).

Kaynak: www.turkcebilgi.com